Categorie archief: Perfectionisme

De kleur van onze kindertijd, kleurt onze volwassenheid

Ik sta op een receptie en geraak aan de praat met een koppel vijftigers. Tijdens het gesprek toont hij me trots foto’s van hun kinderen. Eén ervan heeft een prachtige krullenbos. ‘O wat een mooie krullen!’, roep ik uit. ‘Dat is van de mama’, zegt hij en toont meteen een foto van zijn echtgenote met krullen. ‘Zo vind ik haar het mooist maar ze doet dat alleen tijdens de vakantie’, vervolgt hij.

Ze vertelt dat ze al heel jong begonnen is met haar haar te stijlen. ‘Mag ik eerlijk zijn?’, vraag ik haar en krijg de toestemming: ‘Persoonlijk vind ik ook dat uw krullen u meer tot uw recht laten komen.’ ‘Dat zeggen veel mensen’, antwoordt ze. Wanneer ik haar vraag waarom ze buiten de vakantie haar krullen niet laat staan, komen de ‘ja maar..’ antwoorden. Allemaal goede redenen. Ik vraag nog even door en dan komt de aap uit de mouw: thuis werd gezegd dat brave meisjes geen krullen hebben!

Misschien denk je: ‘Komaan zeg, je bent een volwassen vrouw!’ Ik ben niet verbaasd over hoe lang we krak datzelfde ‘kleedje’ waarin we – vaak met liefde! – zijn groot gebracht, blijven dragen. Dat deed ik zelf ook…

Het doet me denken aan hoe olifanten getemd worden. De baby-olifant wordt met een dik touw aan een boom gebonden. Het trekt en rukt om vrij te komen. Na een lang en tevergeefs verzet, leert het dat het niet mogelijk is om vrij te komen. Wanneer hij later volwassen is, doet hij geen nieuwe poging. Hij gelooft nog steeds dat het niet kan. Maar wij weten wel beter, toch?

Net zoals bij de olifant, zijn het vandaag noch de feitelijke omstandigheden noch het verleden die je leven bepalen maar wat je blijft geloven en blijft doen ondanks dat je nu zelf kunt bepalen wie je wil zijn en hoe je dat wilt zijn.

Vaak voldoet het om wat we toen voor ‘waar’ hebben aangenomen te bevragen, kritisch te bekijken, met humor te overgieten, te onderzoeken, … om tot een eigen besluit te komen.

Wat ik van het gesprek geleerd heb? Dat je op vakantie best een stout meisje mag zijn ?

Ps: welk verleden bepaalt jouw heden nog?

Met hartelijke groeten,
Carine

ZEST jouw keuzes jouw leven nu
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be

Nota: Alle gelijkenissen met bestaande personen of gebeurtenissen die in dit artikel geschetst worden, berusten op louter toeval!.

Moet je weten wat je wilt in het leven?

‘Ik heb geen plan, doel of missie in het leven. Op mijn werk lijkt iedereen er wel één te hebben. Ik sta daar allemaal niet bij stil maar vraag me nu af of dat wel normaal is.’

Het doet me denken aan een andere uitspraak eerder deze maand : ‘Ik word bijna 5O en ik weet nog steeds niet wat ik ‘later als ik groot ben’, worden wil.’

‘Dat is toch raar, niet?’, vroegen ze me beide.

Sommige mensen weten inderdaad duidelijk waar ze naartoe willen. De ene maakt daar een concreet, gedetailleerd plan voor en de ander weet al doende wat de volgende stap is. Er zijn ook mensen die geen idee hebben waar ze naartoe willen. Sommigen gaan mee met de flow. Anderen geloven dat niets toeval is en vertrouwen er op dat het pad dat zich voor hen ontvouwt het pad is dat zij te volgen hebben. Daarnaast heb je mensen die nergens bij stil staan en zich ook geen vragen stellen. En zo zijn er nog veel andere varianten en variaties.

Ik beantwoord de vraag met: ‘Heb je er last van? Ervaar je het als een probleem?’

Voor de eerste persoon bleek het antwoord na ons gesprek ‘neen’ te zijn. Hij gebruikt zijn gevoel als kompas: voelt het goed dan volgt hij dat pad. Voelt het niet goed, dan wijzigt hij zijn koers. Zowel privé als professioneel werkt dat voor hem.

Voor de tweede persoon was het antwoord ‘ja, ik heb er last van.’ De aap kwam later uit de mouw: hij leeft al bijna 50 jaar het leven dat hij gelooft dat anderen van hem verwachten. Hij durft niet naar binnen te kijken. Een paar vragen later komt het besef dat het ‘niet weten’ dat hij nu als een probleem ervaart hem eigenlijk een belangrijk voordeel geeft : het zorgt ervoor dat de situatie niet verandert. Waarom dat zo belangrijk is? Het antwoord is simpel: de veronderstellingen die hij maakt bij ‘veranderen’ zijn gekoppeld aan een pijn die groter is dan het lijden dat hij nu ervaart: de pijn van te ontgoochelen, de pijn van niet goed genoeg te zijn, de angst van verlaten te worden, niet graag meer gezien te worden, gezichtsverlies lijden, enzovoort. Elk voordeel aan verandering die hij met veel moeite over zijn lippen krijgt, weegt in zijn ogen niet op tegen de risico’s. Niet weten was tot nog toe een onbewuste veiligheidsstrategie.

Ik vraag of het probleem nog een probleem voor hem is en zijn antwoord luidt ‘neen, dit inzicht geeft me rust. Ik wil op dit moment niets veranderen’.

Misschien komt dat nog als de pijn van ‘geleefd worden’ groter wordt en het verlangen om zijn eigen leven te leiden groeit. Misschien komt het nooit. Deze keer maakt hij een bewuste keuze om het zo te laten. Inzicht geeft uitzicht.

Nu, om de vraag toch te beantwoorden: wat mij betreft is er niets raar noch abnormaal aan het hebben of niet hebben van een doel, missie en/of plan: elk vogeltje zingt zoals hij gebekt is.

Met hartelijke groeten,

Carine

Ps: zit jij ook ergens mee in de knoop? Mail naar carine@uptozest.be voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek!

ZEST jouw keuzes jouw leven nu
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.

Niet perfect? Hup weg met jou en snel een beetje!

Ik ben geschokt. Veertig procent van de bananenproductie wordt weggegooid. Niet perfect? Weg ermee! Een banaan is voedsel, toch? ‘Hoe is het zover gekomen dat het criterium van een banaan in haar vorm, grootte en gewicht ligt?’, vroeg ik me af na het lezen van dit artikel: “It’s really hard being a banana these days.”

In welke mate kan een banaan met een andere vorm, grootte en gewicht minder voedingswaarde hebben, minder goed smaken, minder ‘banaan’ zijn? Want daar gaat het toch over, dacht ik, de banaan als voedsel, juist? Fout! Weet je hoeveel fruit en groenten niet in de winkel terecht komen vanwege ‘niet perfect’? Hoeveel kleurstoffen verwerkt worden in voeding om er ‘beter’ uit te zien?

Hetzelfde bij dieren. Er zijn honden die zo verneukt zijn in kweekprogramma’s dat ze gezondheidsproblemen hebben en bijvoorbeeld niet meer deftig kunnen ademen maar er nu wel oooo zooo moooi en snoezig uitzien.

We trekken de lijn door naar onszelf. De auto voor je deur, het huis waar je in woont, de job die je uitvoert, hoe goed je kinderen het doen, het aantal vakanties en waar je naartoe gaat, een maatje meer of minder, … Kunnen we pas dan voldoen, oké zijn, graag gezien worden? Net als de banaan lijkt het er meer en meer op dat we als mens ook ‘vermarkt’ worden: in relaties dien je een ‘goede partij’ te zijn, op de arbeidsmarkt gaat het over jezelf ‘verkopen’, je ‘ideale maten’ vind je terug in de boekjes, enzovoort.

Is het verbazingwekkend dat velen onder ons zich niet (langer) ‘oké’ voelen als je kijkt naar de waslijst van ‘moeten’, ‘idealen’, ‘normen’ en ‘verwachtingen’? Dit is precies waar de schoen knelt wanneer het gaat om bevestigingsdrang oftewel perfectionisme. Die ‘ik’ die gebukt gaat om te voldoen, om graag gezien te worden, om erbij te horen. Die ‘ik’ die conflicten vermijdt om niet te kwetsen. Die ‘ja’ zegt om niet te ontgoochelen. Die de eisen en voorwaarden van anderen inwilligt om te horen: ‘Amai, knap gedaan zeg. Goed bezig!’ Of die ‘ik’ die net gaat uitstellen! Uit angst niet te voldoen aan de verwachting en zo vermijdt om te horen te krijgen ‘dit is niet goed he’. De ‘ik’ die blijft doorgaan omdat opgeven niet hoort als je een winnaar wilt zijn! Zo kan ik nog even doorgaan. De ‘ik’ die zoals de banaan niet meer oké is zoals ze is. Zo ver is het gekomen. Ook zij moet presteren: de juiste maat, het perfecte gewicht en de gewenste vorm. Zo niet dan hup, weg ermee!

Jij. Dat is waar het voor mij om gaat. Voor mij hoeft er niets verbloemd, gepolijst, gekleurd, …of wat dan ook aangepast te worden om oké te zijn. Je bent oké. Met dat mooi kleedje of in je oude jeans. Met de fiets of met die Ford Mustang. Met je sombere dagen of wanneer je naar me glimlacht. Met of zonder vakanties naar geweldige oorden. Met of zonder een maatje meer. Met of zonder diezelfde mening als ik. Jij is gewoon jij en wie anders dan jij kan de beste versie van jij zijn dan jij?

Jij. Dat is exact wat is ondergesneeuwd wanneer het gaat over het patroon van bevestigingsdrang oftewel perfectionisme. We tonen niet de échte ‘jij’, we tonen een aangepaste, gewenste versie van de ‘jij’. Totdat de échte jij in opstand komt en/of de aangepaste jij het niet meer aankan, uitgeput is. In het boek van Marcel Hendrickx – ‘Zeg me dat ik oké ben’ – lees je alles over perfectionisme. Het boek van Jan Geurtz – ‘Verslaafd aan liefde’ is ook een absolute aanrader.

Geen zin meer om langer ondergesneeuwd door het leven te gaan, lees hier wat coaching voor je kan doen. Goesting om er werk van te maken? Ga op zoek naar de coach die bij jou past, waar jij je goed bij voelt. Of dat nu bij ZEST is of elders, er zijn genoeg coaches in de wereld om samen met jou op pad te gaan!

Met hartelijke groeten,

Carine

#BevrijdJezelf #Perfectionisme #Bevestigingsdrang #NietPerfect #IkBenOké #UptoZest #MarcelHendrickx #JanGeurtz #JouwLevenJouwKeuzesNu

ZEST jouw keuzes jouw leven nu
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.

 

Bewaren

Bewaren

Moeten, wie zegt dat?

Wat zou er gebeuren als je het niet doet?
Zou dat ook écht gebeuren?
Hoe weet jij dat?uptozest_moeten
Zeker?
Stel nog dat het gebeurt, wat dan?

Wat gebeurt er als je het wèl doet?
Denk je dat of is dat zo?

Wat geef je er voor op, voor die ‘moeten’?
Hoe voel je je daarbij?
Is deze ‘moeten’ jou dat waard?

Hoe zou het zijn om je ‘moetens’ onder de loep te nemen?
Misschien zijn het niet allemaal ‘moetens’ maar zeg je ‘moeten’ uit gewoonte.
Zeg eens ‘willen’ in de plaats en merk het verschil op.
Misschien zitten er ‘moetens’ bij die je uit gewoonte doet, omdat je er nooit eerder bij stil stond. Worden ze ‘willen’ of laat je deze ‘moetens’ los?

Ik ben benieuwd welke ‘moetens’ je loslaat, welke ‘moetens’ ‘willen’ zijn geworden en welke ‘moetens’ ‘moetens’ blijven en waarom.

Met hartelijke groeten,
Carine

ZEST jouw keuzes jouw leven nu
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.

 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

7 valkuilen die tot een burn-out leiden, ken je ze?

1. Ga aan jezelf voorbij
2. Volg het pad dat anderen voor jou uitstippelen
3. Ga voor steeds mooier, steeds beter en steeds snelleruptozest-leefjeleven
4. Wees hard voor jezelf
5. Verlang dat alles perfect loopt
6. Ga voorbij aan wat jij belangrijk vindt
7. Denk dat dit jou nooit zal overkomen

Dixit de vrouwen en de man in deze trailer: https://www.youtube.com/watch?v=6YsVOT2oFVM
Valkuilen die niet zelden thuis horen bij uit de hand gelopen perfectionisme.

Herken je jezelf hier in ?
Ga je het nu aanpakken of straks, wanneer je collega’s je vragen wanneer je terug komt?

Met hartelijke groeten,
Carine

ZEST jouw keuzes jouw leven nu
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.

 

Bewaren

De ingrediënten nodig om te kunnen ‘veranderen’.

‘Ga ik dat wel kunnen?’, had ze zich afgevraagd en ‘is dit wel voor mij?’.
Dat waren de gedachten die ze tijdens onze vorige sessie had, bekende ze.
Alsof zij hier te biecht kwam en ik straks haar zonden zou vergeven.

Nu liep onze sessie naar zijn einde en vroeg ik haar wat vandaag voor haar nuttig was geweest. Ze antwoordde dat ze op weg naar hier de bedenking gemaakt had dat er weinig te melden viel, om nu vast te stellen hoeveel kleine en grote veranderingen zichtbaar waren. Dat haar een spiegel voorhouden nodig was geweest om te kunnen ‘zien’.

Ik was de hele sessie onder de indruk van de veranderingen in haar gedrag, de impact op haar echtgenoot en kinderen maar vooral op zichzelf: weer kunnen genieten, rust ervaren, kunnen loslaten, handelen uit vertrouwen en nog zoveel meer, en stak mijn enthousiasme niet onder stoelen of banken. Zoals wel vaker voorkomt in het coachen van mensen die gekneld zitten in het dwangmatig gedragspatroon van perfectionisme en hun lat dan ook hééééééél hoog leggen, bleef zij er stoïcijns onder.

Het deed me denken aan een andere coachee die hier maanden geleden zat. Ze was gestart met dezelfde vraagtekens, was uiterst kritisch en sceptisch over het traject. Toch ging ook zij zeer snel het veranderingsproces in. In de beginfase wanneer we elkaar zagen, zei ze elke keer ‘het zal wel toeval zijn’ of weet het aan externe omstandigheden : ‘ik had toen vakantie’, ‘het is rustig op het werk’, ‘de kinderen zijn deze week heel braaf geweest’. Tot het moment dat het inzicht kwam: de verandering lag in haar, niet in de externe wereld. Dat de innerlijke rust die ze nu voelde toch wel bleef en zij die ook in moeilijkere omstandigheden vasthield.

Het andere dat beide dames delen, is de wil om de reis aan te gaan en mij hun vertrouwen te vertrouwen_uptozestgeven. Het vertrouwen en de bereidheid om samen in het grote zwembad te stappen, de rand los te laten, en de sceptische criticus te laten plaats nemen aan de andere kant van het bad. Met de belofte dat de sceptische criticus helemaal zijn zegje mag doen als ook wij aan de andere kant van het bad toekomen.

Kennis is waardeloos. Weten ontstaat wanneer we kennis koppelen aan doen, aan ervaren. Niet voor niets wordt gezegd dat verandering begint bij jezelf maar pas start als jij gaat doen! Dat is exact wat zij deed: doen. Niet wat ze altijd deed, dat zou dezelfde resultaten geven. Anders doen. Doen, denken en voelen beïnvloeden elkaar. Een verandering in het ene brengt een verandering in het andere. Het mooie aan verandering binnen jezelf is dat ze ook de interactie met anderen beïnvloedt.

Voorbeeld? Ze zei hem dat ze het fijn zou vinden als hij de haag kon snoeien voor ze op vakantie vertrokken, of dat kon? Het zou haar een gevoel van rust geven. ‘Ja hoor’ zei hij en ging aan de slag. Toen ging ze kokkerellen in de keuken en genoot sinds lange tijd weer van het koken. Toen hij gedaan had, kwam hij trots melden dat het werk gedaan was. Ze ging kijken en bedankte hem dat hij dat gedaan had, dat ze zo met een rustig hoofd op vakantie kon. Ze vertelde ook dat ze niet wist dat hij het met het grote dekzeil om het snoeisel op te vangen, alleen zou redden. Ze gingen aan tafel en het werd een gezellige lunch.

Dit is nietszeggend als ik er niet bij vertel hoe het ervoor liep.
‘De haag, die moet nog gesnoeid worden voor we vertrekken!’, zou ze zeggen. De toon zou directief zijn. Ze zou – zoals ze zelf zegt – herhaaldelijk zagen. Als hij er dan eindelijk aan zou beginnen, zou ze erbij blijven staan. ‘Hier is het niet helemaal recht. Je moet met de haagsnaar hier zo – maakt beweging – doen’. Ze zou ook helpen met het dekzeil op de grond, waar het snoeisel op valt, te verplaatsen want ‘dat kan hij niet alleen’…. Hoef ik nog meer te vertellen?

Merk je het verschil op? Hoe hier ‘opleggen’ ‘vragen’ wordt, ‘gebrek aan vertrouwen in de ander’ ‘vertrouwen op de ander’, ‘controle’ wordt ‘loslaten’, ‘berispen’ wordt ‘complimenteren’ en nog zoveel meer?
Hoort communicatie dan zo te verlopen? Neen. Je stemt je communicatie af op wat je bereiken wilt. Voor jezelf en bij de ander. Werkt het niet, doe het dan anders.

‘Ik kan het wel’, zegt ze, ‘dit werkt’. Wat anders kan ik doen dan haar te vergeven? Ook ik had ooit te leren dat doen de sleutel is tot weten.

Met hartelijke groeten,
Carine

ZEST – kies je leven leef je keuze.
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.

Ontdek hoe je van jouw kind een perfect kind maakt.

‘Het mooiste dat je kunt zijn, is jezelf’, lees ik op het communieprentje.
Dat vind ik ook. Maar mag het, vraag ik me af?

‘Naar de tekenschool? Neen, het is beter dat je gaat volleyballen. Daar leer je in team werken en sporten is gezond’. ‘
‘Een pop? Dat is voor meisjes, hoor.’
‘Meubelmaker? Daar zit toch geen toekomst in! Ga maar voor architect studeren, die maken de huizen waar de meubels in staan.’

Welke versie van zichzelf mag je kind zijn?
Zijn eigen unieke zelf ? De versie die jij in gedachten hebt? De versie die de maatschappij je voorspiegelt? De versie die je ouders voor jou in gedachten hadden? De versie die jij wou zijn (en niet bent)?

Zo ook met de uitspraak ‘geef het beste van jezelf’. Is het inderdaad voldoende, het beste van jezelf geven?

‘Een acht op tien. Waarom is dat geen tien op tien?’ ‘
Wat zie ik hier, een zes voor rekenen. Dat kan niet, he!’ ‘
Het klasgemiddelde voor Latijn is vijftien op twintig. Gij kunt toch beter, zeker’.

Wat als die zes voor rekenen écht het beste is dat je kind van zichzelf kan geven?
Omdat het elke dag geoefend heeft. Omdat je gemerkt hebt hoeveel moeite het jouw kind kost in tegenstelling tot lezen of ruimtelijk inzicht. Omdat ook jij sommige dingen gewoon makkelijker, sneller, beter, vlugger,…kan. Zoals elk van ons. Ook je kind.

Mag je kind werkelijk zichzelf zijn, als het mooiste wat er is?
Met zijn eigen voorkeuren, smaken en interesses? Met zijn talenten én niet-talenten? Volmaakt zoals het is. Omdat dat het mooiste is dat je kunt zijn. Toch?

Neen, dat is blijkbaar niet het mooiste. Van kleins af aan krijgen we met z’n allen impliciet of expliciet de boodschap mee dat we niet voldoen, er iets ontbreekt, het beter kan, groter, sneller, enzovoort. We passen ons aan, veranderen en verbeteren om erbij te horen, om graag gezien te worden, om te mogen meespelen, … De ‘anderen’ worden ons klankbord om af te toetsen of we wél voldoen. Mocht je het niet durven vragen dan vind je het antwoord in de vele tijdschriften. Die staan vol met tips voor het perfecte lichaam, de perfecte look, de perfecte partner, de perfecte werknemer, de perfecte job, het perfecte kind, het perfecte huwelijk, de perfecte reis, de perfecte studiekeuze, de perfecte vriendschap, …
Als ‘het kan altijd beter’ waar is, is perfectie een utopie. Immers, het kan altijd beter! Net dààrom is er ook geen falen, alleen feedback want er valt steeds iets te leren. Geweldig vind ik dat, levenslang mogen leren en doen.

Is er dan iets mis met verbeteren, aanpassen, veranderen, doorzetten, het beste geven,…? Neen, daar is niets mis mee. Je leert rekening te houden met anderen en met hen in verbinding te gaan. Dat zijn mooie kwaliteiten. Zoals elk voordeel zijn nadeel heeft, hebben kwaliteiten ook valkuilen . Een teveel aan ‘aanpassen’ en het origineel wordt onherkenbaar. We worden de ‘gewenste’ versie. We conformeren in die mate dat we niet meer weten wie we eigenlijk zijn en raken in de knoop met onszelf.

Zien wat er ontbreekt, is goed. Het geeft ruimte om toe te voegen en te ontwikkelen. Door enkel te zien wat er ontbreekt, verliezen we uit het oog wat wel goed is. We zien het volledige plaatje niet meer waardoor we tijd en energie steken in het ontwikkelen van niet-talenten, eerder dan in het versterken van talenten. Is je kind slecht in rekenen en goed in lezen en tekenen én het tekent en leest graag, steek daar tijd en energie in. Ontwikkel waar het goed in is én graag doet! Ja maar en rekenen dan? Uiteraard kun en mag je daar ook aandacht aan geven, je legt echter de prioriteit elders.

Stel : je krijgt een stuk Belgische grond ter beschikking. Je kunt kiezen tussen het planten van duizend bananen- en sinaasappelbomen of vijfhonderd appel- en perenbomen. Wat kies je? Juist. In Belgïe is noch de bodem noch het klimaat geschikt voor bananen- en sinaasappelbomen. Toch kiezen we ervoor om bij onze kinderen, onze werknemers, onze partners en ook voor onszelf de tegenovergestelde keuze te maken. Om dan te klagen over de oogst en over de tijd en de energie die het kost. Over efficiëntie en effectiviteit gesproken!

Verbaast het je dat de media er bol van staan, mensen die in een burn-out terecht komen? Hoe bevestigingsdrang en conformeren daar onderliggende oorzaken van kunnen zijn? Dat het mooiste dat je je kind kunt geven, is dat het zichzelf mag en kan zijn. Zijn eigen unieke versie. Perfect zichzelf.

Met hartelijke groeten,
Carine

Ps:  Elk zijn talent
Lezen over talenten: Luc Dewulf (Ik kies voor mijn talent) en Daniele Krekels (kerntalenten).
Zelf liet ik een kerntalenten-analyse uitvoeren bij Ilse Hendrickx in Leuven, een aanrader.

ZEST prikkelt en ontwikkelt de smaakpapillen voor meer werkgoesting en meer levensgeluk.
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.

Het verschil tussen de dingen goed willen doen en perfectionisme

Daar zit ik dan, in een sollicitatiegesprek. Ja hoor, ook freelancers solliciteren.
‘Ik wens u te complimenteren met uw cv en uw motivatiebrief. Oog voor detail en woordgebruik. Ik lees dat u ook perfectionismecoach bent. ‘ zegt hij en vervolgt met een vraag over hoe ik mezelf zou coachen. ‘Grappig’, antwoord ik, ‘de vraag werd me eerder deze week nog gesteld. Wat verstaat u onder perfectionisme?’. De antwoorden die ik krijg zijn de inspiratie voor deze blog.

Perfectionisme. Het wordt nog steeds gelinkt aan oog hebben voor detail, kwaliteit nastreven en dergelijke. Met de dingen goed willen doen, is niets mis! Het gaat om de ondertoon ervan: zijn dit zaken die je zelf belangrijk vindt of doe je dit om aan verwachtingen van anderen te voldoen, om waardering te krijgen, om anderen niet te ontgoochelen? Het gaat over vrij kunnen kiezen: ‘moet’ je dit of kun je kiezen voor welke zaken je oog voor detail hebt en kwaliteit nastreeft? De allerbelangrijkste vraag is: ondervind je er last van, zou je willen dat het anders was, dat je anders zou kunnen doen maar je gewoon niet anders kunt? Is het antwoord neen, is er geen reden om hier mee aan de slag te gaan, toch?

Een coachee vraagt om een afspraak.
‘Ik heb de indruk dat mijn patroon weer opduikt’, zegt hij. ‘Ik ben allerlei YouTube filmpjes gaan opzoeken omdat ik erachter kwam dat ik in deze techniek eigenlijk nog niet goed ben’.
Zie je dit elders nog opduiken’, vraag ik. ‘Neen’, antwoordt hij.
Is hier beter in worden een keuze of iets van te moeten?’ ‘Een keuze. Ik wil deze techniek onder de knie krijgen.’
‘Hindert het jou? Is dit lastig?’ ‘Neen. Ik doe dit graag.’

Bij perfectionisme gaat het over ‘niet anders kunnen’, ‘moeten’. Typerend gedrag is hoge kwaliteitseisen stellen en deze steeds een tikkeltje hoger zetten, waardoor er zelden een goed gevoel ontstaat over wat gedaan werd. Laagdunkend over jezelf denken, nood hebben aan en ge(de)motiveerd worden door feedback van anderen, bezig zijn met wat je denkt dat anderen verwachten, graag de touwtjes in handen hebben, piekeren over de de beste manier, bang zijn om te falen en zo anderen te ontgoochelen, geïrriteerd raken door de afwasmachine die niet volgens jouw regels gevuld werd, voor iedereen goed willen doen en daarbij vooral aan jezelf voorbij gaan… Perfectionisme is een verzamelnaam voor dat gedrag. Gedrag dat de goede bedoeling heeft ervoor te zorgen dat je overleeft, door deel uit te maken van een samenleving. Een strategie die bij sommige onder ons in de loop van de tijd ergens uit de bocht is gegaan. Je kunt het vergelijken met zout in de keuken. Juist gedoseerd geeft het smaak, te veel ervan en de meesten vinden het niet meer te vreten.

Ik vertel hem wat perfectionisme wel is en ja, dat het ooit mijn leven behoorlijk inkleurde. Wat het verschil is met nu. Hoe ik een doel heb bij het schrijven van een cv en een motivatiebrief voor een welbepaalde functie. Hoe ik in het bereiken van dat doel onder andere oog voor detail heb en mijn woorden zorgvuldig kies. Dat mijn doel in dit gesprek niet gaat over of zij mij mogen noch te voldoen aan hun verwachtingen. Of wij de wind onder elkaars vleugels kunnen zijn, willen zijn, dat wil ik hier te weten komen. Het verschil?  Vroeger voldeed een ‘ja’ van de andere kant. Vandaag is de conditio sine qua non dat er ook een ‘ja’ van mijn kant is. De kwaliteit van mijn leven daar heb ik nu ook oog voor.

Met hartelijke groeten,

Carine

Andere blogs over perfectionisme:
Mijn naam is Carine Immerechts. Ik was een masochist.
Van controlefreak naar chaoot. Echt?

ZEST prikkelt en ontwikkelt de smaakpapillen voor meer werkgoesting en meer levensgeluk.
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.

Waarom perfectionisme veel weg heeft van masochisme.

Ik was een masochist! Jij ook? Misschien weet je het (nog) niet?
Ik dien er wel bij te zeggen dat ik niet als masochist was geboren. Ik ben dat blijkbaar geworden.

Laat me jou meenemen, terug in de tijd. Het was een zomerdag in het jaar 1969. Ik kwam op de wereld. Met alles erop en eraan. Volmaakt., volmaakt he.  Jaja, lees dat woord nog maar eens goed want ook jij kwam zo op de wereld. Volmaakt dat betekent met alles er op en er aan. Zoals bedoeld. Bedoeld zoals wat mij uniek maakt, en wat jou uniek maakt.  Maar daar wil ik het nu niet over hebben. Wel over de tijd na die zomerdag. Het was een geweldige tijd. Ik vond mezelf geweldig. Mijn ouders vonden me geweldig. Ik zat goed in mijn vel. Ik lachte naar iedereen. Ik vond het niet alleen leuk om nieuwe dingen te ontdekken en te leren, ik deed dat ook. Vol zelfvertrouwen. Ik kon helemàààl opgaan in het moment en de wereld rondom mij vergeten! Ik was best wel creatief en mijn fantasie was onuitputtelijk. Ik stond spontaan en enthousiast in de wereld. Ik stond niet stil bij wat anderen dachten, en al helemaal niet of ik wel ‘goed’ aan het spelen was. Mijn hoofd was vrij. Als het tijd was om te slapen, sliep ik als een roosje. Ook in mijn lijf zat ik goed. Op tijd en stond herinnerde het me om te rusten, om te eten, …of dat het zorg nodig had. Het vertelde me ook wat ik leuk of niet leuk vond en waar ik goed en minder goed in was. Als ik dat zo vertel, lijkt het wel dat we twee waren, maar dit is niet zo. We waren één geheel. Ik was gewoon ‘ik’. Vrij en onbevangen. Het was een zalige tijd.

Wanneer het juist begonnen is dat weet ik niet meer. Ik vermoed dat ik op een dag – zoals Eva in het paradijs – van de appel gegeten heb die ik niet mocht eten. Ineens kwamen er van die ‘je mag niet’ en ‘je moet dat’ tevoorschijn. Soms uitgesproken met wijzende vingers, al dan niet met opgetrokken wenkbrauwen, soms met een zachte stem en glimlach, met een schouderklopje,… De lijst van regels, normen, verwachtingen en moetens groeide mettertijd. Carine, stil zijn! Carine, beheers je! Carine, Patrick van tante Mia dàt is een slimme jongen. Carine, blijf daar af! Carine, jij kunt beter! Na een tijd ken je de dril. Dan zeg je die dingen gewoon tegen jezelf. Carine, als je erbij wilt horen dan moet je wel cool zijn. Carine, je moet succesvol zijn. Carine, je mag niet aan jezelf denken. Carine, je moet… Zo is dat ontstaan, dat masochisme. Ik deed niets liever dan een hele dag lang mezelf afbreken en kwetsen. Carine, je kunt dat niet. Allez, hoe heb je dit weer gedaan! Ja laat dat maar aan je collega over die kan dat beter.

Jezelf zo een hele dag afbreken en neerhalen, als masochist is dat puur genot! Een aanrader om jezelf heerlijk te pijnigen is deze: doe je anders voor dan je bent. Het is te zeggen, hoe je denkt dat anderen willen dat je bent. Dat doe je dag in, dag uit. Nu komt de clou: de pijniging zit er in dat je elke dag opstaat met de angst om door de mand te vallen. Dat de mensen ontdekken wie jij écht bent, hetgeen duidelijk niet oké of geweldig is. Het summum als masochist is te ijveren naar liefde. Liefde die je jezelf niet geeft (uiteraard!), niet meer kunt geven (maar dat besef je niet). Zo van, please please zie mij graag. Niet expliciet, impliciet. Er zijn altijd zotten die bereid zijn je graag te zien. Als zij dan die liefde en erkenning geven dan zeg jij: ‘halloooooo, het zal wel zijn’ en denkt bij jezelf ‘ik weet dat er van mij niet te houden valt’.  Dan druipen ze af. De liefde die je zo nodig hebt, kun je niet  ontvangen omdat je weet dat ze niet naar jou gericht is maar naar het beeld dat je ophangt. Dat doet diep vanbinnen eigenlijk verdomd pijn. Het voelt er ook leeg aan.

Wat volgde was een vreselijke tijd, weet ik nu. Ik vond mezelf niet geweldig. Mijn ouders vonden me duidelijk ook niet meer zo geweldig. Ik zat slecht in mijn vel. Ik lachte niet meer naar iedereen. Ik vond het niet alleen beangstigend om nieuwe dingen te ontdekken en te leren, ik durfde dat ook niet meer. Gebrek aan zelfvertrouwen. Ik zat te denken aan gisteren en morgen, en zat continu de wereld rondom mij te screenen op signalen zodat ik mezelf of de situatie kon bijsturen! Ik was amper nog creatief en mijn fantasie was ondergedoken. Ik stond verstijfd en angstig in de wereld. Me steeds afvragend wat anderen van mij dachten en verwachtten, en of ik wel voldeed – waarschijnlijk niet. Mijn hoofd was niet meer vrij en als het tijd was om te slapen, lag ik nog lang scenario’s te bedenken. Ook in mijn lijf zat ik vast. Op tijd en stond fluisterde het me toe om te rusten, om te eten, …of dat het zorg nodig had maar ik sprak al lang niet meer dezelfde taal. Ik vergat wat ik leuk of niet leuk vond of waar ik goed en minder goed in was. Als ik dat zo vertel, lijkt het wel dat we twee waren en dat was ook zo. We waren geen geheel. Ik was gewoon een ‘vervreemde ik’. Niet langer vrij en onbevangen. Het was een vreselijke tijd. Hoewel het er op lijkt, is dit geen masochisme. Dit heet jezelf afwijzen en is zoals met verliefdheid: iedereen merkt het, behalve jij.

Hoe komen we ertoe onszelf af te wijzen terwijl we ‘volmaakt’ geboren worden, vroeg ik mezelf af. Je kunt het vergelijken met het maken van lasagne, het gaat laag per laag.
We leven door hechting. We overleven door hechting. Een kind dat geboren wordt, dankt zijn groei aan de hechting met een volwassene die voor het kind zorgt. Er ontstaat een sterke binding door deze relatie. De binding is essentieel om te overleven. Als we wat groter zijn en niet worden opgenomen in een groep, sterven we van eenzaamheid. Vanuit deze (onbewuste) angst ontstaat er een overlevingsstrategie. We ontwikkelen gedrag ‘om erbij te horen’ en ‘afwijzing te voorkomen’. Ik las dat het kind in de eerste 6 jaar onbewust is en volledig gericht op de ouders. Het kind doet alles na wat de ouders doen. Het verinnerlijkt alles wat de ouders zeggen. Dus als je zegt  ‘wat doe je lief’, dan ervaart het kind zichzelf als lief, als je zegt ‘dit doe je fout’, dan ervaart het kind zich als stout. Zo ontstaat het zelfbeeld, in het eerste levensjaar vaak nog dat van het ‘vrije’ kind (1ste laag). Dan komt de eerste barst in dat zelfbeeld, het ontstaan van een negatief geloof over zichzelf (2de laag). Dit gebeurt meestal onbewust. Identiteit in de fase van basisschool en puberteit is ‘iemand willen zijn’ door gedrag, prestatie of door bezit om gezien te worden door degene aan wie je bent gehecht of wilt hechten. Een kind op de basisschool ontleent zijn identiteit doordat het iets goed kan of iets heeft. Het wil het meeste gezien worden door de ouders. Een tiener wil gezien worden door de groep waarbij het wilt horen en ontleent zijn identiteit aan gedrag en kleding dat bij de groep hoort. Zo worden we iemand, zo worden we gezien. Zo ontstaan de regeltjes, de voorwaarden, de criteria,.. We ontwikkelen dat gedrag (3de laag) dat zorgt dat we erkenning krijgen en afwijzing vermijden. We bouwen als het ware een ‘nieuwe’ identiteitslaag over onze ware ik (4de laag). De ‘ik’ waarvan we denken – vaak onbewust – dat die niet oké is. Zo ontstaat het ‘brave’ kind. Dat gedrag waarmee we die tweede identiteit opbouwen – ook wel imago genoemd – loopt al eens uit de hand.  Sommige mensen hebben daar een voedingsbodem voor, anderen niet en gooien het gedrag van zich af. Zij die het meenemen of ontwikkelen in de volwassenheid, krijgen het te horen onder de naam ‘perfectionisme’.

Nu besef je dat perfectionisme niets te maken heeft met het nastreven van kwaliteit. Dat ‘perfectionisme’ als verzamelnaam gebruikt wordt voor een hardnekkig gedragspatroon dat niet meer over ‘willen’ gaat maar over ‘moeten’.  Op deze manier kun je meteen ook de symptomen ervan beter plaatsen: het onder andere zoeken naar erkenning, te veel ‘moetens’, een laag zelfbeeld, conflicten vermijden, angsten, controledrang, hoge verwachtingen en eisen, uitstelgedrag, schuldgevoelens, altijd denken en piekeren, moeilijk kunnen kiezen, je grenzen niet respecteren, …enzovoort. Dit gedrag heeft vaak nog het resultaat dat we erbij horen en niet afgewezen worden, alleen aan welke prijs? Door de dingen steeds in overtreffende trap te doen en de lat steeds hoger te leggen, gaan velen er vroeg of laat aan onderdoor en/of vervreemden steeds meer en meer van zichzelf. Perfectionisme wordt steeds vaker aangewezen als onderliggende oorzaak voor depressies, burn-out, cvs, fibromyalgie,…maar ook als stoorzender in relaties.

Gedrag is niet wie we zijn, gedrag is wat we denken, doen en voelen. Dat betekent dat je ook anders kan denken, doen en voelen! Als je andere resultaten wilt, is het nodig dat je andere dingen doet. Het omgekeerde verwachten, zou krankzinnigheid heten…

Carine

PS : wil je meer weten over het ontstaan van deze ‘lagen’ dan is het boek ‘verslaafd aan liefde’ van Jan Geurtz een aanrader. Over hechting lees je in het boek ‘Blijf bij mij’ van Rika Ponnet.

ZEST prikkelt en ontwikkelt de smaakpapillen voor meer werkgoesting en meer levensgeluk.
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.

Geloof jij dat een controlefreak een chaoot kan worden?

‘Ik wil geen chaoot worden’, zegt ze.

Tussen controlefreak en chaoot zijn, ligt een wereld van nuances. Vergelijk het met een versterker. Er staat niet één knop op die of verpletterende stilte geeft of oorverdovend geluid. Een versterker bestaat uit verschillende knoppen die je van links naar rechts kunt verschuiven. Extreem links, extreem rechts en elke positie tussen beide in. Je regelt er niet alleen het volume mee. In functie van je smaak, je humeur, het gezelschap en het type muziek kun je andere nuances leggen. Keer op keer. Wanneer je maar wilt.

Wanneer perfectionisme je parten speelt, je steeds vaker belemmerd wordt in je doen en denken waardoor uiteindelijk  je gezondheid en welzijn in het gedrang komen, staat jouw ‘versterker’ ingesteld op één knop die extreem rechts of links staat. Soms al helemaal op het einde. Meer nog, de ‘schuiver’ zit vast en alle andere knoppen zijn uitgeschakeld. Net dat maakt dat je niet anders kunt dan de dingen te doen die je doet.

‘Een chaoot word je niet’, antwoord ik, ‘tenzij je dat zou willen’.
Al wat je belangrijk vindt  – zoals bijvoorbeeld kwaliteit leveren, zorg dragen voor anderen, accuraat je werk doen, doelen verwezenlijken, een degelijke planning, oog voor esthetiek, effectiviteit nastreven, dingen efficiënt doen, … zal er nog steeds zijn. Het verschil? Niet langer extreem en vanuit dwangmatigheid of moeten. Tenzij je daarvoor kiest.  Dan is het een optie, een keuze. Geen dwangmatig moeten, niet anders kunnen.

Kun je je voorstellen dat er terug beweging komt in die knop van jou? Als je je dat kunt voorstellen dan ben ik benieuwd of je kunt voelen hoe het is om terug keuze te hebben in je doen en denken. Beeld jezelf eens in – of kun je dat niet – dat je met die knop van uiterst links naar uiterst rechts schuift. Van controle naar loslaten.  Van uitstellen naar meteen doen. Van faalangst naar zelfvertrouwen.  Van bevestigingsdrang naar in staat zijn jezelf te bevestigen. Van zorgen voor anderen naar zorgen voor jezelf. Terwijl je met die knop aan het schuiven bent, zou je wel eens verbaasd kunnen zijn wanneer je merkt dat tussen beide polen zoveel nuances en sterktes liggen. Dat er in het midden iets is als balans tussen beide. Om zelfs plots tot het inzicht te komen zo nu dat het niet of-of hoeft te zijn maar evenwel en-en kan zijn, soms. Sommigen krijgen een glimlach op hun gezicht bij het inzicht dat je met dat schuivertje kunt spelen zoals bij muziek.  Een beetje meer van dit,  een beetje minder van dat, deze in het midden,…totdat het lekker klinkt en goed voelt. In functie van de situatie, het moment, jezelf, de anderen,…. Terwijl je je kunt voorstellen hoe het is om terug te kunnen schuiven en spelen en zo terug aan het roer van je leven te staan, stel ik mezelf de vraag of het voelt als een last die van je schouders valt of als een gevoel van vrijheid en opluchting .

Laat het niet bij verbeelding. Maak van je ‘moetens’ een prettig ‘willen’.

Met hartelijke groeten,
Carine
Ex-perfectionista.

*Voor meer informatie : www.uptozest.be/coaching

ZEST prikkelt en ontwikkelt de smaakpapillen voor zelf-leiderschap. Voor meer werkgoesting en meer levensgeluk. Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.