Maandelijks archief: mei 2015

Een inzicht dat ook jou kan helpen!

‘Ik heb mezelf in deze situatie gebracht’, zegt hij met nadruk op het woord ‘ik’. Hij tuurt door het raam en ik zie dat zijn ogen rusten op de kat in de weide aan de overkant van de straat. Nauwlettend volgt hij haar bewegingen door het gras.
Plots draait hij zijn hoofd naar me toe en priemt zijn ogen in de mijne. ‘Als ik dàt zelf kon dan kan ik er zelf ook uit!’, vervolgt hij, opnieuw met de nadruk op het woord ‘ik’. Zijn stem is vast, het volume iets hoger en de toon laag. Dit inzicht is een kantelmoment.

Ik las ooit in een artikel dat wat niet ‘van jou’ is, je niet kunt veranderen. Ik merk dat dit vaak het geval is. Dat wanneer mensen iets bij zichzelf leggen en er de verantwoordelijkheid voor nemen, er actie komt. Op zich niet onlogisch want wat je uit handen geeft daar heb je geen vat op, geen controle over. Misschien vind je dit zelf geen ‘inzicht’. Want iedereen weet toch dat hij/zij verantwoordelijk is voor zijn/haar gedrag en daden. Dat klopt. Net zoals rokers weten dat roken slecht voor de gezondheid is.
Zeg nu zelf, hoeveel mensen laten hun humeur bepalen door het weer?
Hoeveel mensen zeggen niet te sporten omdat ze geen tijd hebben?
Hoeveel mensen wijten het te laat komen aan de file?
Hoeveel mensen wijzen naar een ander als reden voor hun gedrag en/of gevoel?
Hoeveel mensen argumenteren met omstandigheden als verklaring?
Hebben deze mensen hier écht geen controle over? Is er écht niets dat zij anders kunnen doen, denken of voelen?
We weten dat we verantwoordelijk zijn voor onze daden en keuzes maar hoe vaak nemen we er de verantwoordelijkheid voor?
Omdat we door de verantwoordelijkheid af te schuiven niet in actie hoeven te komen?
Omdat we door de verantwoordelijkheid af te schuiven onszelf niet ter verantwoording hoeven te roepen?
Omdat door de verantwoordelijkheid af te schuiven anderen ons niet kunnen aanspreken op ons handelen en de gevolgen daarvan?

Op het Internet is te lezen dat iemand die zijn (of haar) verantwoordelijkheid neemt, deze verantwoordelijkheid al van de aanvang bezit, de consequenties daarvan aanvaardt en op grond daarvan een bepaalde beslissing neemt.
De beste manier om je toekomst te voorspellen, is haar zelf te creëren, juist? Als verantwoordelijkheid nemen betekent dat de resultaten van onszelf afhangen, wat maakt dat we die verantwoordelijkheid dan niet opnemen ?
Uit angst het niet te kunnen, niet te weten, verkeerd te doen, … ?
Omdat we bang zijn om te falen, te ontgoochelen, afgewezen te worden,… ?
Uit gebrek aan motivatie. Bijvoorbeeld omdat het resultaat onvoldoende of te weinig oplevert, de inspanning te groot is t.o.v. het resultaat,… ?
Omdat het niet opnemen van de verantwoordelijkheid meer voordelen heeft dan het opnemen ervan?
Omdat we het liever overlaten aan de ander?

De redenen zijn legio en kunnen per situatie verschillend zijn. Heb jij zicht op wat jou drijft of belemmert om wel of niet verantwoordelijkheid op te nemen?
Zelf-reflectie leidt tot zelf-kennis. Zelf-kennis is voor mij één van de sleutels tot zelf-leiderschap.

Hij tuurt opnieuw voor zich uit. Met een glimlach op zijn gezicht. Wat volgt is een waterval van mogelijkheden: hoe hij het zou kunnen aanpakken, wie hij zal vragen ter ondersteuning, wat hij nog dient te ontwikkelen, … We bespreken de verschillende opties. Inzicht geeft duidelijk uitzicht. De kat aan de overkant daarentegen houdt het voor bekeken. Geen spits- of veldmuizen te bespeuren. Morgen is een nieuwe dag, een nieuw begin.

Met hartelijke groeten,
Carine

ZEST prikkelt en ontwikkelt de smaakpapillen voor meer werkgoesting en meer levensgeluk.
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.

Waarom perfectionisme veel weg heeft van masochisme.

Ik was een masochist! Jij ook? Misschien weet je het (nog) niet?
Ik dien er wel bij te zeggen dat ik niet als masochist was geboren. Ik ben dat blijkbaar geworden.

Laat me jou meenemen, terug in de tijd. Het was een zomerdag in het jaar 1969. Ik kwam op de wereld. Met alles erop en eraan. Volmaakt., volmaakt he.  Jaja, lees dat woord nog maar eens goed want ook jij kwam zo op de wereld. Volmaakt dat betekent met alles er op en er aan. Zoals bedoeld. Bedoeld zoals wat mij uniek maakt, en wat jou uniek maakt.  Maar daar wil ik het nu niet over hebben. Wel over de tijd na die zomerdag. Het was een geweldige tijd. Ik vond mezelf geweldig. Mijn ouders vonden me geweldig. Ik zat goed in mijn vel. Ik lachte naar iedereen. Ik vond het niet alleen leuk om nieuwe dingen te ontdekken en te leren, ik deed dat ook. Vol zelfvertrouwen. Ik kon helemàààl opgaan in het moment en de wereld rondom mij vergeten! Ik was best wel creatief en mijn fantasie was onuitputtelijk. Ik stond spontaan en enthousiast in de wereld. Ik stond niet stil bij wat anderen dachten, en al helemaal niet of ik wel ‘goed’ aan het spelen was. Mijn hoofd was vrij. Als het tijd was om te slapen, sliep ik als een roosje. Ook in mijn lijf zat ik goed. Op tijd en stond herinnerde het me om te rusten, om te eten, …of dat het zorg nodig had. Het vertelde me ook wat ik leuk of niet leuk vond en waar ik goed en minder goed in was. Als ik dat zo vertel, lijkt het wel dat we twee waren, maar dit is niet zo. We waren één geheel. Ik was gewoon ‘ik’. Vrij en onbevangen. Het was een zalige tijd.

Wanneer het juist begonnen is dat weet ik niet meer. Ik vermoed dat ik op een dag – zoals Eva in het paradijs – van de appel gegeten heb die ik niet mocht eten. Ineens kwamen er van die ‘je mag niet’ en ‘je moet dat’ tevoorschijn. Soms uitgesproken met wijzende vingers, al dan niet met opgetrokken wenkbrauwen, soms met een zachte stem en glimlach, met een schouderklopje,… De lijst van regels, normen, verwachtingen en moetens groeide mettertijd. Carine, stil zijn! Carine, beheers je! Carine, Patrick van tante Mia dàt is een slimme jongen. Carine, blijf daar af! Carine, jij kunt beter! Na een tijd ken je de dril. Dan zeg je die dingen gewoon tegen jezelf. Carine, als je erbij wilt horen dan moet je wel cool zijn. Carine, je moet succesvol zijn. Carine, je mag niet aan jezelf denken. Carine, je moet… Zo is dat ontstaan, dat masochisme. Ik deed niets liever dan een hele dag lang mezelf afbreken en kwetsen. Carine, je kunt dat niet. Allez, hoe heb je dit weer gedaan! Ja laat dat maar aan je collega over die kan dat beter.

Jezelf zo een hele dag afbreken en neerhalen, als masochist is dat puur genot! Een aanrader om jezelf heerlijk te pijnigen is deze: doe je anders voor dan je bent. Het is te zeggen, hoe je denkt dat anderen willen dat je bent. Dat doe je dag in, dag uit. Nu komt de clou: de pijniging zit er in dat je elke dag opstaat met de angst om door de mand te vallen. Dat de mensen ontdekken wie jij écht bent, hetgeen duidelijk niet oké of geweldig is. Het summum als masochist is te ijveren naar liefde. Liefde die je jezelf niet geeft (uiteraard!), niet meer kunt geven (maar dat besef je niet). Zo van, please please zie mij graag. Niet expliciet, impliciet. Er zijn altijd zotten die bereid zijn je graag te zien. Als zij dan die liefde en erkenning geven dan zeg jij: ‘halloooooo, het zal wel zijn’ en denkt bij jezelf ‘ik weet dat er van mij niet te houden valt’.  Dan druipen ze af. De liefde die je zo nodig hebt, kun je niet  ontvangen omdat je weet dat ze niet naar jou gericht is maar naar het beeld dat je ophangt. Dat doet diep vanbinnen eigenlijk verdomd pijn. Het voelt er ook leeg aan.

Wat volgde was een vreselijke tijd, weet ik nu. Ik vond mezelf niet geweldig. Mijn ouders vonden me duidelijk ook niet meer zo geweldig. Ik zat slecht in mijn vel. Ik lachte niet meer naar iedereen. Ik vond het niet alleen beangstigend om nieuwe dingen te ontdekken en te leren, ik durfde dat ook niet meer. Gebrek aan zelfvertrouwen. Ik zat te denken aan gisteren en morgen, en zat continu de wereld rondom mij te screenen op signalen zodat ik mezelf of de situatie kon bijsturen! Ik was amper nog creatief en mijn fantasie was ondergedoken. Ik stond verstijfd en angstig in de wereld. Me steeds afvragend wat anderen van mij dachten en verwachtten, en of ik wel voldeed – waarschijnlijk niet. Mijn hoofd was niet meer vrij en als het tijd was om te slapen, lag ik nog lang scenario’s te bedenken. Ook in mijn lijf zat ik vast. Op tijd en stond fluisterde het me toe om te rusten, om te eten, …of dat het zorg nodig had maar ik sprak al lang niet meer dezelfde taal. Ik vergat wat ik leuk of niet leuk vond of waar ik goed en minder goed in was. Als ik dat zo vertel, lijkt het wel dat we twee waren en dat was ook zo. We waren geen geheel. Ik was gewoon een ‘vervreemde ik’. Niet langer vrij en onbevangen. Het was een vreselijke tijd. Hoewel het er op lijkt, is dit geen masochisme. Dit heet jezelf afwijzen en is zoals met verliefdheid: iedereen merkt het, behalve jij.

Hoe komen we ertoe onszelf af te wijzen terwijl we ‘volmaakt’ geboren worden, vroeg ik mezelf af. Je kunt het vergelijken met het maken van lasagne, het gaat laag per laag.
We leven door hechting. We overleven door hechting. Een kind dat geboren wordt, dankt zijn groei aan de hechting met een volwassene die voor het kind zorgt. Er ontstaat een sterke binding door deze relatie. De binding is essentieel om te overleven. Als we wat groter zijn en niet worden opgenomen in een groep, sterven we van eenzaamheid. Vanuit deze (onbewuste) angst ontstaat er een overlevingsstrategie. We ontwikkelen gedrag ‘om erbij te horen’ en ‘afwijzing te voorkomen’. Ik las dat het kind in de eerste 6 jaar onbewust is en volledig gericht op de ouders. Het kind doet alles na wat de ouders doen. Het verinnerlijkt alles wat de ouders zeggen. Dus als je zegt  ‘wat doe je lief’, dan ervaart het kind zichzelf als lief, als je zegt ‘dit doe je fout’, dan ervaart het kind zich als stout. Zo ontstaat het zelfbeeld, in het eerste levensjaar vaak nog dat van het ‘vrije’ kind (1ste laag). Dan komt de eerste barst in dat zelfbeeld, het ontstaan van een negatief geloof over zichzelf (2de laag). Dit gebeurt meestal onbewust. Identiteit in de fase van basisschool en puberteit is ‘iemand willen zijn’ door gedrag, prestatie of door bezit om gezien te worden door degene aan wie je bent gehecht of wilt hechten. Een kind op de basisschool ontleent zijn identiteit doordat het iets goed kan of iets heeft. Het wil het meeste gezien worden door de ouders. Een tiener wil gezien worden door de groep waarbij het wilt horen en ontleent zijn identiteit aan gedrag en kleding dat bij de groep hoort. Zo worden we iemand, zo worden we gezien. Zo ontstaan de regeltjes, de voorwaarden, de criteria,.. We ontwikkelen dat gedrag (3de laag) dat zorgt dat we erkenning krijgen en afwijzing vermijden. We bouwen als het ware een ‘nieuwe’ identiteitslaag over onze ware ik (4de laag). De ‘ik’ waarvan we denken – vaak onbewust – dat die niet oké is. Zo ontstaat het ‘brave’ kind. Dat gedrag waarmee we die tweede identiteit opbouwen – ook wel imago genoemd – loopt al eens uit de hand.  Sommige mensen hebben daar een voedingsbodem voor, anderen niet en gooien het gedrag van zich af. Zij die het meenemen of ontwikkelen in de volwassenheid, krijgen het te horen onder de naam ‘perfectionisme’.

Nu besef je dat perfectionisme niets te maken heeft met het nastreven van kwaliteit. Dat ‘perfectionisme’ als verzamelnaam gebruikt wordt voor een hardnekkig gedragspatroon dat niet meer over ‘willen’ gaat maar over ‘moeten’.  Op deze manier kun je meteen ook de symptomen ervan beter plaatsen: het onder andere zoeken naar erkenning, te veel ‘moetens’, een laag zelfbeeld, conflicten vermijden, angsten, controledrang, hoge verwachtingen en eisen, uitstelgedrag, schuldgevoelens, altijd denken en piekeren, moeilijk kunnen kiezen, je grenzen niet respecteren, …enzovoort. Dit gedrag heeft vaak nog het resultaat dat we erbij horen en niet afgewezen worden, alleen aan welke prijs? Door de dingen steeds in overtreffende trap te doen en de lat steeds hoger te leggen, gaan velen er vroeg of laat aan onderdoor en/of vervreemden steeds meer en meer van zichzelf. Perfectionisme wordt steeds vaker aangewezen als onderliggende oorzaak voor depressies, burn-out, cvs, fibromyalgie,…maar ook als stoorzender in relaties.

Gedrag is niet wie we zijn, gedrag is wat we denken, doen en voelen. Dat betekent dat je ook anders kan denken, doen en voelen! Als je andere resultaten wilt, is het nodig dat je andere dingen doet. Het omgekeerde verwachten, zou krankzinnigheid heten…

Carine

PS : wil je meer weten over het ontstaan van deze ‘lagen’ dan is het boek ‘verslaafd aan liefde’ van Jan Geurtz een aanrader. Over hechting lees je in het boek ‘Blijf bij mij’ van Rika Ponnet.

ZEST prikkelt en ontwikkelt de smaakpapillen voor meer werkgoesting en meer levensgeluk.
Voor meer informatie, surf naar www.uptozest.be.
Heb je een vraag, bemerking of wil je iets kwijt over dit blogbericht, mail naar carine@uptozest.be.